22 mas 2024
MouvmanDemokratikPopilè (MODEP)konstateyonlòtfwaankòkoumanklaspolitiktradisyonèlpeyi a meteansanmakpeyienperyalisyopou baypeyi a yonkalòtmarasa. Sa k appase nan negosyasyonyokote KARIKOM apjwewòlmajòjon nan enterèkominoteenperyalis la se yonchimenki te traseakpatisipasyonyonseriaktèlokal. Nan chakmomankrizyo, dirijanpolitikyo kit sa ki nan pouvwa, kit saki nan lopozisyonpajanmwèlòtsolisyon, se rele tonton Sam.
MODEP ta renmenpozeaktèpolitikyo, òganizasyonki nan ladwat, silayoki di yo nan lagoch, aksa kiadwatagochk ap chèche solisyon pou rezoudkriz la kèkkesyon. Eskepozisyon KARIKOM-KòGwouplaakgwouppolitikyo ka pèmètnoufètranzisyonkoupefacheanpilpwogresisakmanm nan popilasyon an vle a ? Eskepozisyonsa ka retire n vre nan katchoumboubeenperyalis la akaktèpolitikyo, yonfasonoswayonlòt, metepeyi a?
Se vredepikominoteenperyalis la fin enpozepouvwa PHTK nan tètletaa nan lane 2011, tout enstitisyonpeyi a, menm jan akekonomi an vin delalanèt. Pouvwa PHTK a, nan diferanvèsyon l, akalyepolitikyosotidepi 2011 rive jounenjodi a gaye gang nan tout peyi a, louvrivantpeyi a pi plis baydilèdwòg, trafikzam, trafikmoun, masak sou masak, vyòlakkòripsyon. Pouvwabandilegal la, boujwazikonwonpia akalyepolitikyo, entelektyèlòganiksistèm nananbalabanyèkominoteenperyalisla kreye tout kondisyon pou rive nan solisyonlawontsa a. Kipeyi nan rejyonan ou tandegenkrizepiaktèpolitikyo se nan pye tab yonòganizasyonentènasyonalyoalepliye pou desidekiyès nan yo pou kipranpouvwa a ? Nan reyalite a, sa kappase nan lakou KARIKOM nanpagenanyen pou wèakrezoudkrizpeyi a. Ki sa patiakregwoupmansa yoakkominoteenperyalis la vlevre pou peyi a, pouklaspopilèyo ? Kiveritabpwojèyogen pou Ayiti ? Pouki sa yobezwenranfòseokipasyonpeyi a epibaymèsenèyo amnisti? Eskekonsèy sa a kigenladanreprezantanpetwovòlòakmasakrè ka travay pou viktimyojwennjistis ? Kizakseryeki nan enterèpèp la konsèylaka pozesi li reteanbazèlokipasyonranfòse a ? Tout entèvansyonfòsetranjeyo montre aklè se plis mizè, ensekirite, gangsterizasyonakmaladiyo pote pou peyi a. Sèlman nan MINISTA, gen plis pase 9 milya dola depanse pou ban noukawonougen la a jounenjodi a.
Li klèpouvwa PHTK a travay pou pagenpalmanakokennenstitisyon ni sivil ni militèkiapfonksyone nan peyi a. Men, MODEP papapiyeokennsolisyon sou pwèlkapchechepwotejekriminèl kit sa kientelektyèlyo, kriminèlakkòlyo, kit sayapitilize nan klaspopilèyo. MODEP p apapiyetou, okennsolisyonkichita sou ranfòsmandepandanspeyi a. Li pokotwò ta pou nouranmasekaraktènou. Nan sans sa a, MODEP aptoujouretekanpedèyèlespritranzisyonkoupefache a akyonpouvwa k apgen pou misyon :
- Pranmezirapid pou tout mounkiviktimyo ka retounenlakayyo ;
- Kreyekondisyonespesyalaksibvansyon pou lekòl ka re/louvri, pou tout timoun ka ale lekòlepi nome pwofesèkalifye nan plaspwofesèkioblijekourikitepeyi a;
- Metekanpeyonkonsèynasyonalsekirite pou travay sou pwoblèmsekirite a ;
- Chechekoperasyon (paokipasyon) entènasyonalpandan nap ranfòselapolislaak bon grennkigenyenladanl pou rezoudpwoblèmsekirite a ;
- Rekanpesistèmjidisyè a pou li ka jwewòl li kòmsadwanan konbatenpinite a ak nan ranfòsesistèmsekiritepeyi a ;
- Fèodit sou jesyonpouvwa PHTK yodepilane 2011 jouk rive nan dènyegouvèlmankowompiAryèlAnri a ;
- Mete kanpekomisyonendepandanveriteakjistis. Komisyonsakakanpetou nan koperasyonaklòtpeyikifèfaskaredejaakkrizmalouksayoepiakinivèsiteki gen ekspètiz nan keksyonsa;
- Pranmezirapid pou relanseekonomipeyiaakpakèt ti antreprizpouvwabandilegalyokraze;
- Mete kanpe yon konsèyelektoralespesyalpourefòmesistèmelektoral la epiprepare eleksyon nan fen tranzisyon an;
- Mete kanpe yon ògànpougouvèlmanan karannkontregilyèmansoupwosesisrelanseensititisyonekonomik, politikakkiltirèlyo nan respèdwagrandètpeyi a;
- Kanpesou yon seriakògouvèlmanpaseyotesiyenakkominoteenperyalis la epichechekoperasyonaltènativ nan enterèpeyi a ak tout peyikivlekopereaknou;
- Remanyendiplomasipeyi apouvwa PHTK mete atènèt.
MODEP ap di klètranzisyonkoupefache se pa sèlman nan dire (tan) a li ye, men se sitounan oryantasyonpolitik, ekonomik, kiltirèlaksosyalnouvle bay peyi a li chita. Tranzisyonkoupefache a se nan repranndwagrandètpeyi a nan tout nivoepi nan bon jankoperasyonrejyonalakentènasyonal nan respèistwaakdwachakpeyigenyenpouyokagranmountètyo, pouyo bay tout popilasyon an sèvis, pouyoòganizetèritwayoakrichèsyo nan enterèbyenèt tout pititpeyi a san paspouki. Ni alyansak gang, ni alyansakKòGwoup – KARIKOM papedenoumetechitalòtAyitinouvle a.
Pou MODEP :
Guy NUMA Peguy NOEL